ज्ञानम् • संस्कारः • संस्कृतिः

श्रीरामललागुरुकुलस्य परिचयः

सनातनवैदिकविद्यायाः गुरुशिष्यपरम्परायाश्च पावनं पीठम्

गुरुकुलम्’ भारतस्य मूलशिक्षाव्यवस्थायाः तादृशं स्वरूपम् अस्ति, यत् शिक्षार्थिनां सर्वाङ्गीणोन्नत्यै कृतसङ्कल्पम् अस्ति। यावत् स्वदेशे गुरुकुलीयशिक्षाव्यवस्था आसीत्, तावत् भारतं विश्वस्य श्रेष्ठतमं राष्ट्रम् आसीत्। सहस्रशः वर्षेभ्यः भारतं समग्रस्य विश्वस्य शैक्षिकं सांस्कृतिकञ्च मार्गदर्शनं कुर्वन् आसीत्। विश्वप्रसिद्धेषु नालन्दायां, तक्षशिलायां, विक्रमशिलायां च गुरुकुलेषु अध्ययनार्थं सम्पूर्णविश्वात् छात्राः भारतम् आगच्छन्ति स्म। गुरुकुलम् आवासीयशिक्षणव्यवस्था अस्ति। अत्र दिनचर्या अध्ययनाध्यापनञ्च प्रातः जागरणात् आरभ्य रात्रौ शयनपर्यन्तम् आचार्याणां निरीक्षणे सम्पाद्यते। गुरुकुले व्यावहारिकशिक्षायै विशेषं महत्त्वं दीयते। छात्राणां कृते गुरवः अर्थात् आचार्याः आदर्शाः भवन्ति। छात्राः पुस्तकेभ्यः अधिकम् अत्रत्यं वातावरणम् आचार्यांश्च अनुसृत्य शैक्षिकं नैतिकञ्च ज्ञानम् अर्जयन्ति। गुरुकुलं प्रकृतिमध्ये गुरूशिष्यपरम्परायाम् आधारितां शैक्षणिकव्यवस्थां प्रस्तुतयति। अत्र गुरुशिष्ययोः आत्मीयः सम्बन्धः भवति। गुरुकुलानि प्रायः समाजपोषितानि शैक्षणिकसंस्थानानि भवन्ति। पूर्वकाले समाजः स्वस्य आयस्य दशमांशं गुरुकुलेभ्यः दानं ददाति स्म, येन भारते लक्षशः गुरुकुलानि प्रचलन्ति स्म। सम्पूर्णः समाजः, शासनमपि च, गुरुकुलानां तेषाम् आचार्याणां च प्रति श्रद्धावान् भवति स्म। गुरुकुलशिक्षा न कस्यापि एकस्य विचारस्य अथवा वर्गस्य पोषणं करोति, अपितु सा सम्पूर्णसमाजस्य प्रत्येकवर्गस्य च कृते समानरूपेण सुलभा सहजप्राप्या च शैक्षणिकव्यवस्था अस्ति।

✦ अस्माकं विषये ✦

लक्ष्यं, ध्येयं, दर्शनं च

सनातनविद्यायाः राष्ट्रनिर्माणस्य च सङ्कल्पः

श्रीरामलला गुरुकुलवैदिकपाठशालायाः उद्देश्यम् * शिक्षार्थिनः शिक्षया सह संस्कारैः संस्कृतभाषया च सम्बद्धान् कृत्वा आत्मनिर्भरान् नागरिकान् निर्मातुम्। * वेदानाम् अन्येषां च सर्वेषां शास्त्राणां संरक्षणं संवर्धनञ्च कर्तुम्। * भारतस्य महानां शैक्षणिकानां सांस्कृतिकानां च मूल्यानां पुनरुत्थानं कृत्वा भारतीयगौरवस्य पुनःस्थापनं कर्तुम्। * शिक्षार्थिनः व्यक्तिगत-पारिवारिक-सामाजिक-राष्ट्रीय-वैश्विकानां च आव्हानानां समाधानं अन्वेष्टुं समर्थान् कर्तुम्।

✦ विद्वांसः आचार्याः गुरवश्च ✦